رفع تصرف، مزاحمت و ممانعت از حق
دعاوی تصرف برای حمایت سریع از وضعیت تصرف و استفاده از مال غیرمنقول پیشبینی شدهاند. بسته به نوع تعرض، خواسته میتواند رفع تصرف عدوانی، رفع مزاحمت یا رفع ممانعت از حق باشد.
تفاوت این سه عنوان مهم است: در تصرف عدوانی، مال از تصرف سابق خارج میشود؛ در مزاحمت، تصرف کامل سلب نشده ولی استفاده مختل میشود؛ در ممانعت از حق، شخص از استفاده از حق ارتفاق یا انتفاع خود بازداشته میشود.
درخواست مشاورهرفع تصرف، مزاحمت و ممانعت از حق چیست؟
مواد ۱۵۸، ۱۵۹ و ۱۶۰ قانون آیین دادرسی مدنی بهترتیب دعوای تصرف عدوانی، مزاحمت و ممانعت از حق را تعریف کردهاند. در این دعاوی، سبق تصرف یا استفاده از حق و وقوع تعرض بعدی اهمیت دارد و رسیدگی آنها با دعوای مالکیت تفاوت دارد.
تشخیص نوع تعرض
اگر خوانده تمام ملک را در اختیار گرفته باشد، تصرف عدوانی مطرح است. اگر فقط مانع استفاده آرام و کامل شود، مزاحمت مطرح میشود. اگر راه عبور، حق آب یا حق انتفاع مسدود شده باشد، ممانعت از حق قابل بررسی است.
مراحل معمول بررسی و پیگیری
ثبت وضعیت پیشین
مدارک سبق تصرف یا استفاده از حق جمعآوری میشود.
تعیین نوع تعرض
تصرف کامل، مزاحمت یا ممانعت از حق تفکیک میشود.
تأمین دلیل و معاینه محل
برای حفظ وضعیت موجود از گزارش، عکس یا کارشناسی استفاده میشود.
طرح دعوا و اجرای رأی
رفع تعرض و اعاده وضعیت قانونی درخواست میشود.
دلایل قابل استفاده
شهادت، اسناد بهرهبرداری، قبوض، گزارش کلانتری، عکس و فیلم، نقشه، معاینه محل و نظر کارشناس میتوانند سبق استفاده و نحوه تعرض را نشان دهند. سند مالکیت نیز ممکن است امارهای بر سبق تصرف باشد.
مطالب مرتبط
منابع قانونی مرتبط
قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
قانون مدنی
کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده) مصوب ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی
این فهرست، مقررات اصلی مرتبط با موضوع صفحه را نشان میدهد. قانون حاکم و اصلاحات بعدی باید با زمان وقوع، موضوع و وضعیت هر پرونده تطبیق داده شود.
متن رسمی و آخرین اصلاحات قوانین در پایگاه ملی اطلاعرسانی قوانین و مقررات کشور قابل مشاهده است.
سوالات متداول
راههای ارتباطی
برای بررسی مدارک و انتخاب مسیر مناسب با ما در تماس باشید