فاطمه رکیده
کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری مرکز
تماس و مشاوره
فک رهن و بازگشت سند

فک رهن و بازگشت سند

فک رهن به معنای آزاد شدن مال وثیقه از قید رهن است. در معاملات ملکی، ممکن است فروشنده تعهد کرده باشد بدهی بانک یا طلب مرتهن را بپردازد و سند را برای انتقال رسمی آزاد کند، اما از انجام آن خودداری نماید.

پیش از طرح دعوا باید مشخص شود چه کسی راهن و مرتهن است، دین چه میزان و در چه وضعی قرار دارد، تعهد قراردادی فک رهن بر عهده چه شخصی است و آیا انتقال رسمی ملک نیز همزمان باید مطالبه شود.

درخواست مشاوره

فک رهن و بازگشت سند چیست؟

رهن عقدی است که به موجب آن مدیون مالی را برای وثیقه به داین می‌دهد. بر پایه مواد ۷۷۱ به بعد قانون مدنی، عین مرهونه وثیقه دین است و اقدامات منافی حق مرتهن محدود می‌شود. پس از ادای دین یا تحقق سبب قانونی، آزادسازی وثیقه و رفع قید رهن قابل مطالبه است.

چه کسی باید فک رهن کند؟

پاسخ به قرارداد و رابطه دینی بستگی دارد. گاهی فروشنده متعهد است بدهی بانکی را تسویه کند، گاهی خریدار بخشی از ثمن را مستقیم به مرتهن می‌پردازد و گاهی شخص ثالث راهن است. تعیین خواندگان دعوا باید با توجه به این روابط انجام شود.

فک رهن و بازگشت سند

مراحل معمول بررسی و پیگیری

بررسی سند و قرارداد

قید رهن، تعهدات فروشنده و شرایط پرداخت بررسی می‌شود.

استعلام مانده بدهی

وضعیت دین و شرایط مرتهن یا بانک مشخص می‌شود.

مطالبه انجام تعهد

اظهارنامه یا دعوای الزام به فک رهن و در صورت لزوم تنظیم سند مطرح می‌شود.

رفع قید و انتقال

پس از تسویه یا اجرای حکم، قید رهن رفع و سند آزاد می‌شود.

ارتباط با تنظیم سند رسمی

اگر هدف نهایی انتقال ملک است، صرف فک رهن ممکن است کافی نباشد و لازم باشد خواسته الزام به تنظیم سند رسمی نیز مطرح شود. همچنین در برخی پرونده‌ها حضور مرتهن یا بانک در دعوا برای قابلیت اجرای رأی ضروری است.

مطالب مرتبط

سوالات متداول

خواهان باید مالکیت خود را به نحو قابل پذیرش اثبات کند. در املاک ثبت‌شده، سند رسمی مالکیت نقش محوری دارد.
خلع ید علیه متصرفی مطرح می‌شود که بدون مجوز ملک را در اختیار دارد؛ تخلیه معمولاً زمانی است که تصرف ابتدا با قرارداد مانند اجاره مجاز بوده و سپس ادامه آن فاقد مجوز شده است.
در خلع ید محور اصلی اثبات مالکیت است؛ در تصرف عدوانی حقوقی، سبق تصرف خواهان و لحوق تصرف خوانده و عدوانی بودن آن اهمیت دارد.
تصرف شریک در ملک مشاع قواعد خاص دارد. امکان طرح دعوا و نحوه اجرای حکم باید با توجه به سهم مشاع، اذن سایر شرکا و نوع تصرف بررسی شود.
در صورت وجود شرایط، مطالبه اجرت‌المثل ایام تصرف می‌تواند همراه یا جداگانه مطرح شود و معمولاً ارزیابی میزان آن به کارشناسی نیاز دارد.
چون دعوا مربوط به مال غیرمنقول است، اصولاً دادگاه محل وقوع ملک صالح است؛ صلاحیت دقیق با توجه به وضعیت و خواسته‌های پرونده بررسی می‌شود.
ابتدا باید قرارداد تسهیلات، میزان بدهی، تعهد شخص مسئول و شرایط بانک بررسی شود. فک رهن ممکن است با تسویه، انجام تعهد یا در صورت امتناع متعهد از طریق اقدام حقوقی پیگیری شود.
اگر فروشنده متعهد به انتقال ملک آزاد از رهن بوده باشد، مفاد قرارداد و وضعیت بدهی باید بررسی شود و حسب مورد الزام به فک رهن در کنار خواسته‌های مربوط به انتقال رسمی مطرح می‌شود.

راه‌های ارتباطی

برای بررسی مدارک و انتخاب مسیر مناسب با ما در تماس باشید